Rewolwer to broń palna, w której rolę magazynka pełni obrotowy bębenek z komorami nabojowymi. Po naciśnięciu spustu albo ręcznym napięciu kurka bębenek obraca się, ustawia kolejną komorę w osi lufy, a następnie mechanizm zwalnia kurek i inicjuje strzał. Najważniejsze rozwiązania tego układu to Single Action (SA) i Double Action (DA).
Na czym polega działanie rewolweru?
Bębenek jest jednocześnie magazynkiem i zespołem komór nabojowych. Każda komora mieści jeden nabój, a jej przednia część musi zostać dokładnie ustawiona naprzeciwko tylnego wlotu lufy. Rewolwer nie wykorzystuje ruchomego zamka do pobierania kolejnego naboju i wyrzucania łuski, jak ma to miejsce w pistolecie samopowtarzalnym.
Za obrót bębenka odpowiada mechanizm połączony ze spustem i kurkiem. Jego elementem jest popychacz bębenka, który przesuwa zębatkę umieszczoną na tylnej części bębenka. Dzięki temu bębenek obraca się o ustalony kąt. Gdy właściwa komora znajdzie się w osi lufy, zatrzask bębenka blokuje jego dalszy obrót i utrzymuje współosiowość podczas strzału.
Jak przebiega cykl pracy?
W zależności od rodzaju mechanizmu ruch poszczególnych elementów może inicjować ręka strzelca albo sam spust. W obu przypadkach konieczne jest wykonanie tej samej zasadniczej sekwencji: ustawienie komory, zablokowanie bębenka i uderzenie w spłonkę naboju.
Najważniejsze etapy cyklu pracy rewolweru są następujące:
- Napinanie kurka – odbywa się ręcznie w mechanizmie SA albo przez dalsze naciskanie spustu w mechanizmie DA.
- Obrót bębenka – popychacz przesuwa zębatkę bębenka i ustawia kolejną komorę naprzeciwko lufy.
- Zaryglowanie – zatrzask bębenka unieruchamia go w położeniu, w którym komora i lufa tworzą jedną oś.
- Strzał – zwolniony kurek uderza w iglicę albo w spłonkę naboju, zależnie od konstrukcji, powodując zapłon ładunku miotającego.
Po strzale łuska pozostaje w komorze bębenka. Po opróżnieniu wszystkich komór bębenek otwiera się lub odchyla, a łuski usuwa się ręcznie albo za pomocą wyrzutnika. Następnie komory ładuje się nowymi nabojami.
Single Action i Double Action – czym się różnią?
Określenia SA i DA opisują sposób pracy mechanizmu spustowo-uderzeniowego. W konstrukcji Single Action spust wykonuje tylko jedno zadanie – zwalnia wcześniej napięty kurek. W konstrukcji Double Action naciśnięcie spustu najpierw napina kurek i obraca bębenek, a następnie zwalnia kurek.
| Cecha | Single Action (SA) | Double Action (DA) |
|---|---|---|
| Sposób napinania kurka | Kurek trzeba odciągnąć ręcznie przed oddaniem strzału. | Kurek napina się podczas naciskania spustu. |
| Opór i droga spustu | Zwykle krótsza droga i mniejszy opór spustu. | Zwykle dłuższa droga i większy opór spustu. |
| Obsługa | Wymaga osobnego napięcia kurka przed każdym strzałem. | Strzelec może oddać strzał bez ręcznego napinania kurka. |
| Celność i szybkość | Ułatwia precyzyjne oddanie strzału, ale spowalnia obsługę. | Umożliwia szybsze oddawanie kolejnych strzałów, lecz wymaga większej kontroli spustu. |
Wiele współczesnych rewolwerów ma mechanizm SA/DA, czyli pozwala korzystać z obu sposobów. Strzelec może ręcznie napiąć kurek, aby uzyskać krótki i lżejszy ruch spustu, albo nacisnąć spust bez wcześniejszego napinania. Rewolwery wyłącznie SA spotyka się między innymi w konstrukcjach wzorowanych na starszych modelach, natomiast wersje wyłącznie DA projektuje się z myślą o uproszczonej obsłudze.
Dlaczego rewolwer uchodzi za niezawodny?
Mechanizm rewolweru nie musi wykorzystywać energii gazów prochowych ani energii odrzutu do przeładowania broni. Bębenek obraca układ spustowy, a kolejne naboje nie są automatycznie pobierane z magazynka. Dzięki temu konstrukcja jest mniej zależna od prawidłowego działania zamka, sprężyny powrotnej czy mechanizmu wyrzucania łuski.
Nie oznacza to pełnej odporności na awarie. Zużycie zatrzasku, popychacza, osi bębenka lub elementów mechanizmu spustowego może zaburzyć współosiowość i pracę broni. Rewolwer ma też mniejszą pojemność oraz wolniejsze ładowanie niż typowy pistolet samopowtarzalny. Jego cechą pozostaje jednak prosty cykl: spust uruchamia mechanizm, mechanizm obraca bębenek, zatrzask ustawia komorę w osi lufy, a kurek inicjuje strzał.
