Deszcz nie wyklucza rozpalenia ognia, ale zmienia kolejność działań. Najpierw przygotuj osłonę, suche podłoże i drobną rozpałkę. Dopiero potem użyj zapalniczki, zapałek albo krzesiwa. W mokrych warunkach liczy się przygotowanie, nie duży płomień na początku.
Przygotuj teren i osłoń palenisko
Najpierw sprawdź, czy w danym miejscu wolno rozpalać ogień. W lesie i w jego pobliżu ognisko powinno znajdować się wyłącznie w miejscu do tego przeznaczonym lub wyraźnie dozwolonym przez zarządcę terenu. Deszcz nie usuwa ryzyka pożaru. Suche korzenie, torf, trawy i ściółka mogą zapalić się nawet wtedy, gdy ich powierzchnia jest mokra.
Przygotuj osłonę z tarpa, poncha albo wykorzystaj naturalne zadaszenie pod gęstymi gałęziami. Zadaszenie powinno mieć spadek, aby woda nie spływała na palenisko. Nie rozpalaj ognia bezpośrednio pod nisko zawieszonym materiałem. Tarp może się stopić lub zapalić od płomieni i iskier.
Odizoluj ogień od mokrej ziemi. Ułóż platformę z grubych, możliwie suchych gałęzi, płaskich kamieni albo kawałka kory. Palenisko powinno być małe i mieć wolną przestrzeń wokół. Pod ręką trzymaj wodę lub piasek.
Nie ustawiaj paleniska w miejscu, w którym woda z osłony spływa prosto na ogień. Nawet dobrze przygotowana rozpałka szybko zgaśnie, jeśli będzie stale zalewana.
Gdzie znaleźć suchy materiał?
Nie zaczynaj od zbierania patyków leżących na ziemi. Chłoną wilgoć od spodu i często tylko dymią. Szukaj materiału osłoniętego przed deszczem. Suche gałązki zwykle łamią się z wyraźnym trzaskiem. Mokre wyginają się, miażdżą albo łamią bez charakterystycznego dźwięku.
Najlepsze miejsca i materiały to:
- cienkie martwe gałązki wiszące pod świerkami lub sosnami
- suche fragmenty ukryte pod przewróconym pniem albo dużą korą
- środek grubszych, martwych gałęzi po ich rozłupaniu
- kora brzozowa z martwych lub leżących fragmentów
- drobne wiórki uzyskane ze strugania suchego wnętrza drewna
- suche igły i drobne włókna roślinne z osłoniętych miejsc
Jeśli drewno jest mokre tylko z zewnątrz, zdejmij nasiąkniętą korę i rozłup gałąź. W środku często znajduje się suchszy materiał. Z kawałka grubszego niż palec przygotuj piórka. Oprzyj go stabilnie, a następnie ostrym nożem strugaj cienkie wiórki wzdłuż włókien. Nie odcinaj ich całkowicie. Pozostaw je przy patyku, aby utworzyły puszysty pęk. Zwiększona powierzchnia drewna ułatwia zapłon.
Jak rozpalić ogień w deszczu krok po kroku?
Przed pierwszą iskrą przygotuj materiał w trzech rozmiarach. Potrzebujesz bardzo drobnej rozpałki, cienkich patyczków oraz średnich gałązek. Grubsze drewno odłóż na później. Mały płomień nie poradzi sobie z nim od razu.
- Przygotuj rozpałkę – użyj kory brzozowej, suchych piórek, wiórków albo gotowej rozpałki woskowej. Ułóż ją na suchej platformie.
- Zabezpiecz płomień – osłoń miejsce przed wiatrem i deszczem, pozostawiając dostęp powietrza.
- Rozpal materiał – skieruj płomień lub iskry w jedno miejsce. Przy krzesiwie trzymaj skrobak blisko rozpałki i wykonuj zdecydowane ruchy.
- Dodaj cienkie patyczki – gdy pojawi się stabilny płomień, układaj materiał luźno, zaczynając od patyczków grubości zapałki lub ołówka.
- Dołóż grubsze gałązki – rób to dopiero wtedy, gdy cienki materiał pali się wyraźnie i powstał żar.
- Podsuszaj większe drewno – połóż je obok ognia, nie bezpośrednio na słabym płomieniu. Obracaj je i stopniowo przesuwaj bliżej ciepła.
Nie przykrywaj małego ognia dużą ilością drewna. Potrzebuje powietrza, a mokre kawałki dodatkowo go ochładzają. Najpierw zbuduj niewielki, gorący płomień. Dopiero potem zwiększaj rozmiar paleniska.
Co warto mieć w plecaku?
W wilgotnych warunkach najlepiej mieć dwa niezależne źródła ognia oraz zapasową rozpałkę przechowywaną w szczelnym woreczku.
| Materiał | Wydajność w deszczu | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Wacik nasączony woskiem | Wysoka po zabezpieczeniu przed wodą | Długi płomień do zapalenia wiórków i cienkich patyczków |
| Kora brzozowa | Dobra, także po opadach | Szybka rozpałka z martwych fragmentów |
| Strugane piórka | Dobra, jeśli pochodzą z suchego wnętrza drewna | Zapalenie mokrego z zewnątrz patyka |
| Zapałki sztormowe | Wysoka, jeśli są przechowywane sucho | Gotowy płomień przy krótkim czasie na rozpalenie |
| Krzesiwo | Wysoka jako źródło iskier | Wielokrotne próby, pod warunkiem użycia suchej rozpałki |
Przydatne są także nóż do strugania, mała świeczka, zapalniczka w szczelnym opakowaniu oraz tarp albo poncho. Nie polewaj ognia benzyną, alkoholem ani paliwem z kuchenki. Gwałtowny płomień może spowodować oparzenia i zapalić odzież lub sprzęt.
Najczęstsze błędy
W deszczu pośpiech szybko kończy się utratą rozpałki albo wygaszeniem pierwszego płomienia. Najczęściej problem wynika z jednego z poniższych błędów:
- zbieranie wyłącznie drewna leżącego na mokrej ziemi
- rozpalanie bez przygotowanej osłony i suchej platformy
- próba podpalenia grubej, mokrej gałęzi
- zbyt szybkie dokładanie dużych kawałków drewna
- ułożenie rozpałki zbyt ciasno, bez dostępu powietrza
- brak zapasowego źródła ognia i suchej rozpałki
- rozpalanie pod nisko zawieszonym tarpem
Bezpieczeństwo i gaszenie ognia
Zrezygnuj z ognia, gdy wieje silny lub zmienny wiatr, podłoże jest torfowe, w pobliżu znajduje się sucha trawa albo nie masz pewności, czy ognisko jest dozwolone. Jeśli nie możesz go kontrolować, oddal się i wezwij pomoc. Bezpieczniejsza może być kuchenka turystyczna używana zgodnie z instrukcją, ustawiona w miejscu do tego przeznaczonym.
Po zakończeniu zalej palenisko dużą ilością wody. Wymieszaj popiół i żar, polej je ponownie, a następnie sprawdź, czy miejsce jest chłodne. Nie wystarczy, że ogień nie ma płomieni. Żar może pozostać pod popiołem, w korzeniach lub w próchnie. Jeśli nadal czujesz ciepło, gaszenie nie jest zakończone.
W deszczu najpierw zabezpiecz miejsce i przygotuj suche wnętrze drewna, a dopiero potem krzesz iskry. Mała rozpałka, piórka i stopniowe dokładanie materiału dają większą szansę na ogień niż próba podpalenia dużej mokrej gałęzi.
Przed rozpaleniem ognia sprawdź lokalne przepisy oraz aktualne zasady obowiązujące na danym terenie. Bezpieczeństwo ludzi, lasu i sprzętu ma pierwszeństwo przed wykonaniem zadania.
