Garnizonówka policja – jak nosić zgodnie z przepisami?

Garnizonówka, czyli mundur wyjściowy Policji, musi być noszona zgodnie z rozporządzeniem MSWiA oraz zarządzeniami Komendanta Głównego Policji. Liczy się nie tylko dobór elementów, lecz także ich ułożenie, stan, wygląd zewnętrzny funkcjonariusza i właściwe zastosowanie sznura galowego.

Czym jest garnizonówka policyjna?

Garnizonówka to potoczne określenie munduru wyjściowego. Zasady jej noszenia wynikają przede wszystkim z Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 maja 2009 r. w sprawie umundurowania policjantów, a także z przepisów dotyczących ceremoniału policyjnego i regulaminu musztry.

Elementy umundurowania powinny być czyste, wyprasowane, nieuszkodzone i właściwie dopasowane. Nie jest to kwestia indywidualnego stylu. Sposób noszenia munduru ma odpowiadać ustalonemu zestawowi oraz charakterowi służby lub uroczystości.

Kiedy nosić garnizonówkę ze sznurem galowym?

Podstawowa różnica dotyczy charakteru wydarzenia. Mundur wyjściowy bez sznura galowego stosuje się przy oficjalnych czynnościach, gdy przepisy lub przełożony nie wymagają ubioru galowego. Sznur galowy podkreśla rangę uroczystości i jest łączony z określonymi wydarzeniami ceremonialnymi.

Ubiór wyjściowy ze sznurem galowym może być również noszony podczas uroczystych przedstawień, oficjalnych spotkań i uroczystości rodzinnych, gdy funkcjonariusz występuje w mundurze zamiast stroju wieczorowego. Poza pomieszczeniami zamkniętymi do tego wariantu nosi się rękawiczki.

Jak poprawnie nosić poszczególne elementy?

W przypadku garnizonówki szczegół ma znaczenie. Najważniejsze wymagania dotyczą nakrycia głowy, koszuli, krawata, obuwia oraz dodatków:

• Czapka gabardynowa powinna być założona prosto, a krawędź daszka znajdować się około 3 cm nad linią brwi.
• Kurtkę wyjściową i galową nosi się z białą koszulą wyjściową z długim rękawem oraz granatowym krawatem.
• Krawat wiąże się podwójnym węzłem, który powinien ściśle przylegać do kołnierzyka. Jego najszersza część powinna sięgać górnej krawędzi sprzączki pasa głównego.
• Obuwie powinno być czarne, bez ozdobnego wyszywania, tłoczeń i dziurkowania. Męskie półbuty są sznurowane z przodu, a damskie pozostają bez zapięcia.
• Obcas damskich półbutów ma formę słupka i powinien mieć wysokość od 5 do 7 cm.
• Skarpety funkcjonariusza powinny być czarne i sięgać do połowy łydki. Policjantki noszą do munduru wyłącznie rajstopy w kolorze beżowym.
• Do koszuli letniej nosi się czarny pas główny, a dopuszczalna spinka do krawata powinna być srebrna.

W terenie otwartym czapkę można zdjąć tylko w szczególnych okolicznościach, na przykład podczas spotkania na wydzielonym, zamkniętym terenie obiektu.

Uwaga: wygoda nie uzasadnia samowolnej zmiany zestawu mundurowego, jego przerabiania ani łączenia z odzieżą cywilną.

Jak układać odznaczenia i baretki?

Ordery, odznaczenia i medale nosi się na lewej stronie piersi, od prawej do lewej, w kolejności określonej w przepisach ustanawiających dane odznaczenie. Na kurtce wyjściowej umieszcza się je 3,5 cm powyżej klapy górnej kieszeni. Na kurtce galowej wysokość odpowiada położeniu tego miejsca.

Baretki stosuje się wtedy, gdy nie ma obowiązku noszenia pełnych orderów, odznaczeń, medali lub odznak. Są wykonane ze wstążek właściwych dla danego wyróżnienia. Ich wysokość wynosi 8 mm, a szerokość odpowiada szerokości wstążki. Układa się je poziomo na lewej stronie piersi.

Hierarchię i rozmieszczenie należy ustalić w następującej kolejności:

1. Ustal pierwszeństwo odznaczeń – najpierw bierze się pod uwagę ordery i odznaczenia nadane przez Prezydenta RP, a następnie pozostałe wyróżnienia zgodnie z właściwymi przepisami.
2. Dobierz zakres baretek – dla orderów i odznaczeń nadanych przez Prezydenta RP nosi się wszystkie właściwe baretki, a w przypadku pozostałych wyróżnień co do zasady baretki najwyższego posiadanego stopnia.
3. Umieść dolny rząd – powinien znajdować się bezpośrednio nad klapą górnej kieszeni. Jedną, dwie lub trzy baretki umieszcza się symetrycznie nad środkiem kieszeni.
4. Ułóż kolejne rzędy – w jednym rzędzie umieszcza się maksymalnie trzy baretki, bez przerw między nimi. Przy większej liczbie rzędów układa się je bezpośrednio jeden nad drugim.
5. Sprawdź widoczność przy klapie – jeżeli klapa całkowicie zasłania pierwszą baretkę najwyższego rzędu, w tym rzędzie pozostawia się tylko dwie baretki i ustawia je tak, aby obie były widoczne.

Przy zestawie liczącym ponad sześć rzędów dwa dolne rzędy mogą zawierać cztery lub więcej baretek, jeśli wymaga tego wypełnienie przestrzeni między klapą kieszeni a wyłogiem. W takim przypadku należy zachować ciągłość i czytelność układu.

Czego nie wolno nosić z garnizonówką?

Elementy umundurowania nie mogą naruszać powagi służby. Najczęstsze ograniczenia obejmują:

• łączenie munduru z elementami odzieży cywilnej albo przedmiotami należącymi do innego zestawu mundurowego;
• samowolne przerabianie, poprawianie, zwężanie lub zniekształcanie elementów umundurowania;
• eksponowanie widocznych tatuaży, piercingu, ekstrawaganckich fryzur, intensywnego makijażu lub jaskrawych opraw okularów;
• noszenie reklamówek, siatek zakupowych i ozdób innych niż dopuszczone niezbędne rzeczy osobiste;
• używanie aktówki lub torby z nadrukami, ponieważ powinny być czarne i pozbawione wzorów;
• noszenie parasola innego niż klasyczny, czarny i bez nadruków.

U mężczyzn włosy powinny być krótko ostrzyżone, a zarost krótki i schludny. Dłuższe włosy policjantki powinny być na czas służby krótko upięte lub związane. Dopuszczalne są między innymi zegarek, obrączka, mały pierścionek i niewielkie kolczyki w granicach określonych przepisami.

Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: dobierz wariant munduru do charakteru wydarzenia, zachowaj pełną zgodność zestawu, a baretki i odznaczenia ułóż według hierarchii oraz zasad widoczności określonych w przepisach.

Przed wystąpieniem w mundurze należy sprawdzić aktualne rozporządzenie MSWiA oraz obowiązujące zarządzenia Komendanta Głównego Policji, ponieważ przepisy dotyczące umundurowania mogą być zmieniane.