Bitwy pod Ypres toczyły się na froncie zachodnim I wojny światowej, w Belgii, na obszarze Flandrii Zachodniej. Miasto znajdowało się w pasie walk między wojskami niemieckimi a siłami Ententy i stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów wojny pozycyjnej.
Dlaczego Ypres było ważne?
Ypres leżało w pobliżu szlaków prowadzących do portów nad kanałem La Manche. Kontrola tego obszaru miała znaczenie dla zaopatrzenia wojsk brytyjskich oraz utrzymania połączeń między kontynentalną Europą a Wielką Brytanią. Z tego powodu niemieckie natarcia w Flandrii miały nie tylko znaczenie lokalne.
Po początkowych działaniach manewrowych front zachodni ustabilizował się w systemie okopów. Wojna pozycyjna oznaczała, że żadna ze stron przez długi czas nie potrafiła uzyskać trwałego przełamania. Ataki często prowadziły do zdobycia niewielkich fragmentów terenu, ale nie zmieniały zasadniczego przebiegu linii frontu. Ypres znalazło się w samym środku tego impasu.
Miejscowość zasłynęła także z użycia broni chemicznej. W kwietniu 1915 roku wojska niemieckie przeprowadziły pod Ypres atak z użyciem chloru. Dwa lata później, podczas kolejnej bitwy, zastosowano gaz musztardowy, nazwany przez Francuzów „yperite”, od francuskiej nazwy miasta. Stąd polskie określenie iperyt.
Jakie były bitwy pod Ypres?
W historiografii wyróżnia się cztery główne bitwy pod Ypres. Każda była częścią walk o utrzymanie lub przełamanie frontu we Flandrii:
- I bitwa pod Ypres – 1914 – rozpoczęła długotrwałe walki o Flandrię i nie przyniosła rozstrzygającego przełomu.
- II bitwa pod Ypres – 1915 – podczas tych działań po raz pierwszy na dużą skalę użyto chloru jako broni chemicznej.
- III bitwa pod Ypres – 1917 – znana również jako bitwa pod Passchendaele, wiązała się między innymi z użyciem iperytu.
- IV bitwa pod Ypres – 1918 – określana także jako bitwa nad Lys, była niemiecką próbą przełamania frontu podczas wiosennej ofensywy.
Ypres a Bolimów – skąd bierze się pomyłka?
Ypres jednoznacznie należy do historii frontu zachodniego. Pomyłka może wynikać z tego, że broń chemiczną stosowano również na froncie wschodnim. Przykładem jest Bolimów w okolicach Łodzi, gdzie w maju 1915 roku wojska niemieckie próbowały użyć chloru przeciwko armii rosyjskiej.
Oznacza to, że nie każdy atak gazowy z okresu I wojny światowej miał miejsce pod Ypres. Ypres stało się jednak symbolem chemicznej fazy walk na Zachodzie, ponieważ właśnie tam doszło do jednego z pierwszych masowych zastosowań chloru, a później także do użycia iperytu. Bolimów był natomiast wydarzeniem związanym z frontem wschodnim.
Najkrótsza odpowiedź brzmi więc: bitwa pod Ypres odbyła się na froncie zachodnim, we Flandrii Zachodniej w Belgii.
