Rosyjskim carem, który stłumił powstanie dekabrystów, był Mikołaj I Romanow. Bunt wybuchł w grudniu 1825 roku, na początku jego panowania, po śmierci poprzedniego władcy – Aleksandra I.
Kontekst powstania dekabrystów
Śmierć Aleksandra I bez męskiego potomka wywołała kryzys sukcesyjny. Początkowo sądzono, że tron obejmie jego brat Konstanty, który wcześniej zrzekł się praw do korony, lecz informacja ta nie była powszechnie znana. Mikołaj nie od razu został więc uznany za następcę.
Powstałe wśród rosyjskich oficerów tajne organizacje, między innymi Towarzystwo Północne i Towarzystwo Południowe, postanowiły wykorzystać zamieszanie. Ich członkowie, określani dekabrystami od rosyjskiej nazwy grudnia, domagali się reform ustrojowych i społecznych.
Najważniejsze fakty dotyczące wystąpienia to:
- Data – 14 grudnia 1825 roku według kalendarza juliańskiego, czyli 26 grudnia według kalendarza gregoriańskiego.
- Miejsce – plac Senacki w Petersburgu.
- Uczestnicy – głównie oficerowie i żołnierze związani z tajnymi organizacjami.
- Cele – wprowadzenie konstytucji oraz zniesienie poddaństwa, a w części środowisk także obalenie caratu.
Jak Mikołaj I stłumił bunt?
Mikołaj I odmówił ustępstw i skierował przeciwko zgromadzonym oddziały wierne władzy. Powstanie na placu Senackim zostało szybko rozbite, między innymi przy użyciu artylerii. Było to pierwsze poważne wyzwanie dla nowego cara, który później umacniał autokratyczny model rządów.
Represje wobec dekabrystów były surowe. Przywódców powstania skazano na śmierć, a wielu pozostałych uczestników uwięziono i zesłano na Syberię. Aleksander I był poprzednikiem Mikołaja, ale to Mikołaj I Romanow stłumił powstanie dekabrystów.
