Państwo na e – lista krajów, które zaczynają się na tę literę

W polskim nazewnictwie geograficznym oficjalną listę państw na literę E otwiera 6 członków ONZ – Egipt, Ekwador, Erytrea, Estonia, Etiopia i Eswatini. W quizach i grach typu państwa-miasta często dopisuje się jeszcze Ekwatorialną Gwineę, choć jej urzędowa nazwa zaczyna się na G. Poniżej znajdziesz szczegółowe zestawienie, dane statystyczne oraz proste metody zapamiętania wszystkich krajów na E.

Ile państw na literę E jest naprawdę?

Wykaz państw uznawanych przez Organizację Narodów Zjednoczonych, prowadzony zgodnie z normami języka polskiego, liczy dokładnie 6 suwerennych podmiotów na literę E. Różnica wobec anglojęzycznych zestawień wynika z odmiennego zapisu – na przykład El Salvador to po polsku Salwador, a United Arab Emirates to Zjednoczone Emiraty Arabskie. Jedynym przypadkiem budzącym wątpliwości jest Gwinea Równikowa, która w niektórych grach słownych funkcjonuje pod spolszczoną nazwą Ekwatorialna Gwinea, zaczynającą się od E.

W codziennej praktyce, zwłaszcza podczas rozgrywek typu państwa-miasta, przyjmuje się zatem 7 nazw na literę E – sześć urzędowych i jedną nieoficjalną. Tabela poniżej porządkuje wszystkie warianty wraz z podstawowymi danymi.

* nieoficjalna nazwa własna, w urzędowym spisie widnieje jako Gwinea Równikowa.

Egipt, choć kojarzony głównie z Afryką, leży na dwóch kontynentach – Półwysep Synajski należy już do Azji.

Afryka – najliczniejsza grupa państw na E

Cztery z sześciu oficjalnych krajów na literę E znajdują się w Afryce. Ich łączna powierzchnia sięga blisko 2,5 mln km², a mieszkańców jest ponad 225 mln. Kontynent ten dostarcza więc zarówno największego, jak i najmniejszego przedstawiciela zestawienia.

Egipt i Etiopia – afrykańskie mocarstwa

Egipt to nie tylko starożytne piramidy i Dolina Królów. Ponad 95% jego obszaru to pustynia, dlatego niemal cała ludność (ponad 100 mln osób) skupia się wzdłuż Nilu i w delcie rzeki. Stolica – Kair – tworzy aglomerację liczącą około 20 mln mieszkańców. Gospodarkę wspiera Kanał Sueski, przez który przepływa około 12% światowego handlu morskiego.

Etiopia natomiast to jedno z najstarszych nieprzerwanie istniejących państw – nigdy nie została w pełni skolonizowana. Mimo braku dostępu do morza, jej terytorium przekracza 1,1 mln km², a liczba obywateli należy do największych w Afryce. Wśród ciekawostek warto wymienić własny kalendarz (opóźniony o 7–8 lat) oraz fakt, że właśnie stamtąd pochodzi kawa Arabica.

Erytrea i Eswatini – mniej znane perły

Erytrea leży nad Morzem Czerwonym, na tzw. Rogu Afryki. Niepodległość uzyskała w 1993 roku po długiej wojnie z Etiopią. Jest to kraj silnie zamknięty, z ograniczonym dostępem turystycznym, a jego stolica Asmara zachwyca architekturą z czasów włoskiej okupacji – modernistyczne budynki z lat 30. XX wieku są tu w wyjątkowo dobrym stanie.

Eswatini do 2018 roku funkcjonowało jako Suazi. Zmiana nazwy sprawiła, że w wielu quizach pojawia się jako pułapka – osoby znające starsze mapy mogą nie skojarzyć, że to ten sam kraj. Zajmuje zaledwie 17 tys. km², co czyni je najmniejszym państwem na literę E, a jego populacja oscyluje wokół 1,2 mln. Leży między RPA a Mozambikiem.

Estonia – europejski wyjątek

Spośród wszystkich krajów na E jedynie Estonia leży w Europie. Nadbałtyckie państwo, od 2004 roku w Unii Europejskiej i strefie euro, przeszło niezwykłą transformację cyfrową. PKB na mieszkańca wynosi tu ponad 23 000 USD, co stawia je zdecydowanie na czele omawianej grupy.

Od 2005 roku Estończycy mogą głosować przez internet, a każdy obywatel posiada cyfrową kartę tożsamości służącą jednocześnie jako dowód, prawo jazdy i podpis elektroniczny. Program e‑Residency umożliwia cudzoziemcom zakładanie firm w Estonii całkowicie online. Stolica Tallinn łączy średniowieczne Stare Miasto z dzielnicami, z których narodziły się takie marki jak Skype czy Bolt.

W Estonii założenie firmy drogą elektroniczną zajmuje średnio tylko 15 minut.

Ekwador – kraj na równiku i Wyspy Galapagos

Nazwa Ekwadoru pochodzi od hiszpańskiego słowa oznaczającego równik. Linia 0° rzeczywiście przecina jego terytorium, a na północ od Quito stoi nawet pomnik środka świata. Stolica, położona na wysokości 2850 m n.p.m., jest drugą najwyżej położoną stolicą na Ziemi.

Od 2000 roku oficjalnym środkiem płatniczym jest tu dolar amerykański – po hiperinflacji zastąpił wcześniejsze sucre. Największą atrakcją przyrodniczą pozostają Wyspy Galapagos, oddalone o ok. 1000 km od wybrzeża, gdzie chronione gatunki (żółwie olbrzymie, iguany morskie) zainspirowały Darwina do sformułowania teorii ewolucji. Dla turystów dostęp jest ściśle reglamentowany.

W Ekwadorze znajduje się również najwyższy szczyt spośród państw na E – Chimborazo, wznoszący się ponad 6000 m n.p.m., choć to nie on jest punktem najbardziej oddalonym od środka Ziemi (ten tytuł przypada właśnie Chimborazo ze względu na równikowe wybrzuszenie planety).

Jak zapamiętać państwa na E?

Mając do opanowania zaledwie 6–7 nazw, warto oprzeć się na prostym grupowaniu i wyrazistych skojarzeniach zamiast mechanicznego wkuwania. Oto kilka sprawdzonych chwytów:

• Egipt – piramidy, Nil, Kair.
• Ekwador – równik, Wyspy Galapagos, dolar amerykański.
• Erytrea – Morze Czerwone, Asmara z włoskim modernizmem.
• Estonia – cyfrowe usługi, Tallinn, e-rezydentura.
• Etiopia – kawa, kalendarz etiopski, brak dostępu do morza.
• Eswatini – dawny Suazi, najmniejszy kraj zestawienia.
• Ekwatorialna Gwinea – hiszpański w Afryce, blisko równika.

Podczas szybkiego przywoływania listy w umyśle wystarczy przelecieć kontynenty: Afryka (5 nieoficjalnie lub 4 oficjalnie), Europa (1), Ameryka Południowa (1). Taka trasa skutecznie zabezpiecza przed pominięciem mniej oczywistych kandydatów.

W grach i testach często myli się litery z powodu języków obcych – El Salvador pozostaje Salwadorem, Zjednoczone Emiraty Arabskie są na Z, a nie na E, zaś Anglia w sensie państwowym nie widnieje jako osobny podmiot ONZ. Te drobne niuanse wystarczy raz uporządkować, by mieć przewagę w każdej rundzie państw-miast.