Armię Krajową powołano 14 lutego 1942 roku decyzją Naczelnego Wodza gen. Władysława Sikorskiego. Jej głównym celem było scalenie rozproszonych polskich organizacji konspiracyjnych w jedną, ogólnonarodową armię podziemną, podległą Rządowi RP na uchodźstwie.
Dlaczego powołano Armię Krajową?
Utworzenie AK miało ujednolicić dowodzenie nad polską konspiracją i podporządkować krajowe oddziały strukturom Polskich Sił Zbrojnych. Dzięki temu różne organizacje zbrojne mogły współpracować według wspólnych rozkazów, zamiast działać niezależnie. Armia Krajowa miała być organizacją ogólnonarodową i ponadpartyjną, reprezentującą legalne władze Rzeczypospolitej.
Nie oznaczało to wyłącznie prowadzenia bieżących akcji przeciw okupantowi. AK przygotowywała również siły do otwartej walki w chwili militarnego załamania Niemiec. Jej najważniejsze zadania obejmowały:
- walkę o odzyskanie niepodległości i odtworzenie suwerennego państwa polskiego,
- samoobronę społeczeństwa przed terrorem i represjami okupanta,
- przygotowanie powstania powszechnego przeciwko niemieckim siłom okupacyjnym.
W praktyce żołnierze AK prowadzili między innymi sabotaż, dywersję, wywiad, akcje bojowe i propagandowe. Armia Krajowa była także główną polską siłą zbrojną podczas Powstania Warszawskiego, jednak nie można utożsamiać jej wyłącznie z tym wydarzeniem. Jej podstawowym założeniem było stworzenie jednolitej armii konspiracyjnej działającej w całym kraju.
Od Służby Zwycięstwu Polski do Armii Krajowej
Armia Krajowa nie powstała od podstaw. Była kolejnym etapem organizowania polskiego podziemia wojskowego. We wrześniu 1939 roku utworzono Służbę Zwycięstwu Polski, która w 1940 roku została przekształcona w Związek Walki Zbrojnej. Następnie, 14 lutego 1942 roku, gen. Władysław Sikorski wydał rozkaz przemianowania ZWZ na Armię Krajową.
Zmiana nazwy podkreślała, że konspiracyjne oddziały działające w okupowanym kraju stanowią integralną część Sił Zbrojnych RP. Proces włączania do AK innych grup zbrojnych pozwalał zachować ciągłość dowodzenia i wzmacniał Polskie Państwo Podziemne.
Najkrócej mówiąc, Armię Krajową powołano po to, aby zjednoczyć polski ruch zbrojny, zapewnić mu podporządkowanie legalnym władzom oraz przygotować społeczeństwo i podziemne wojsko do walki o wyzwolenie Polski.
