1 cal to 25,4 mm. W oznaczeniach kalibrów zapis z kropką oznacza ułamek cala, dlatego .22 to 0,22 cala, czyli 0,22 × 25,4 = 5,588 mm, w zaokrągleniu około 5,6 mm.
Jak przeliczyć kaliber z cali na milimetry?
Wzór jest prosty:
wartość w calach × 25,4 = wartość w milimetrach
Zapis .XX należy odczytać jako 0,XX cala. Przykładowo .45 oznacza 0,45 cala:
0,45 × 25,4 = 11,43 mm
Tak samo .308 oznacza 0,308 cala, czyli około 7,82 mm. W praktyce podane oznaczenie nie zawsze będzie jednak dokładnym wymiarem przewodu lufy ani pocisku.
Popularne kalibry calowe w milimetrach
Poniższe wartości są matematycznym przeliczeniem oznaczenia calowego:
| Kaliber (cal) | Wymiar w mm (ok.) |
|---|---|
| .22 | 5,59 mm |
| .38 | 9,65 mm |
| .45 | 11,43 mm |
| .308 | 7,82 mm |
Czy kaliber zawsze odpowiada rzeczywistej średnicy lufy?
Nie. W strzelectwie kaliber bywa nazwą umowną lub handlową, utrwaloną przez historię i praktykę producentów. Oznaczenie .38 Special sugeruje 0,38 cala, czyli 9,65 mm, ale stosowany w tym naboju pocisk ma średnicę około 0,357 cala, czyli 9,07 mm. Zbliżony wymiar ma także pocisk .357 Magnum, mimo innej nazwy naboju.
Rozbieżności wynikają również ze sposobu pomiaru lufy. W lufie bruzdowanej kaliber może oznaczać średnicę mierzoną na polach gwintu, podczas gdy pocisk musi uwzględniać także bruzdy. Dlatego nazwa naboju nie zawsze opisuje dokładny wymiar jego pocisku ani przewodu lufy.
Przy interpretacji oznaczenia trzeba zwrócić uwagę na kilka rzeczy:
- Zapis .22 oznacza 0,22 cala, a nie 22 cale.
- .22 LR ma nominalnie około 5,6 mm, ale pełna nazwa określa konkretny nabój, a nie tylko średnicę.
- 9×19 mm nie oznacza wyłącznie średnicy. Pierwsza liczba odnosi się do średnicy, a druga do długości łuski.
- Kaliber 12 w przypadku strzelby wynika z wagomiaru, więc nie należy przeliczać go jako 12 cali.
W dokumentacji broni i przy doborze amunicji nie należy samodzielnie zastępować pełnej nazwy naboju prostym przeliczeniem na milimetry. Decydujące znaczenie ma oznaczenie amunicji zgodne z konkretną komorą nabojową i dokumentacją danej broni.